Voeding en leefstijl voor nierpatiënten

Stichting Beterschap door Leefstijl heeft als missie om mensen met nierschade te helpen zelf hun gezondheid te verbeteren met voeding en leefstijl. Mensen die meer willen doen dan alleen pillen slikken.

Er is ontzettend veel kennis over leefstijl en voeding bij nierschade. Die is alleen niet bekend bij nierpatiënten. Ook niet bij veel nefrologen, huisartsen en diëtisten trouwens. We doen ons best om die kennis vindbaar te maken en bovendien heel praktisch. Voor wie behalve informatie ook wel wat hulp kan gebruiken bij het veranderen van leefstijlgewoonten, wijzen we de weg naar goede coaches.

Mensen aan het eten op een Beterschappen-bijeenkomst

Extra gezonde leefstijl

Een gezonde leefstijl helpt je gezond te houden. Wij geloven dat een extra gezonde leefstijl nog meer doet voor je gezondheid, zeker als je al wat dingen aan je lijf hebt.

Een extra gezonde leefstijl is een mix van de basis op orde maken, je verdiepen in de details en ook weer opstijgen naar zingeving. Je leest in onze artikelen en ervaringsverhalen bijvoorbeeld over vermoeidheid en hoe leefstijl daar verschil maakt. En voor mensen met een donornier hebben we een specifieke serie artikelen en ook een netwerk van ervaren coaches die je kunnen helpen, ook rondom de operatie.

Eet extra gezond

Voeding is een van de belangrijkste pijlers van een gezonde leefstijl. Wij geloven dat extra gezonde voeding kan helpen om de achteruitgang van je nieren te beperken. Het is bewezen dat je voedingspatroon en ook je gewicht invloed hebben op je bloeddruk. En iedereen met nierschade heeft intussen wel begrepen dat een goede bloeddruk helpt om langer met je nieren te doen. Voeding kan ook nog invloed hebben op de onderliggende aandoening die voor nierschade zorgt.

Ook op heel korte termijn helpt extra gezonde voeding. Toen Beterschappen oprichter Eddie van Breukelen met zijn persoonlijke voeding- en leefstijlexperiment begon was een van de eerste dingen die hij merkte dat hij ook in de avond weer goede energie had.

Beweeg met plezier

Bewegen maakt je sterker, geeft je meer energie en zorgt vaak voor minder medicijnen tegen bloeddruk, cholesterol en diabetes. Het helpt je ook nog eens beter slapen. Bijna niemand haalt de Beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad.

De kunst is niet de richtlijn snappen, maar jezelf in beweging krijgen. Dat doe je vaak op één helder moment. Een moment waarop je met een vriendin afspreekt om samen haar hond uit te laten. Een moment waarop je besluit om je oude sport zwemmen weer op te pakken. Een moment waarop je je omgeving verandert door een fijne fiets te kopen.

Met plezier meer gaan bewegen is hoogst persoonlijk. Doe het samen, zoek een groep op, een club of een fijne coach. Zet het plezier voorop. Iets wat je leuk vindt hou je langer vol.

Zorg voor ontspanning

Slaap en ontspanning zijn voor je lichaam net zo belangrijk als voeding en beweging. Slechte slaap verhoogt je bloeddruk, verstoort je eetlust en zet je hormonen aan tot meer vetopslag in je buik. Chronische stress doet hetzelfde. Voor wie zijn nieren wil sparen telt dat dubbel.

Stel dat op het dashboard van je auto een lampje gaat branden. Je plakt het af. Er gaan nog meer lampjes branden. Die negeer je ook, tot je met de auto langs de weg staat. Logisch dat je dat zo niet doet met je auto. Veel mensen negeren de signalen van hun lichaam.

Ontspanning inbouwen in je leven is een kunst. Zeker als je minder energie hebt dan anderen om je heen. Hoe accepteer je dat? Hoe communiceer je erover? Hoe investeer je in je lichaam om stap voor stap meer energie te krijgen?

Leef een mooi zinvol leven

Zingeving heeft alles te maken met dat wat je leven betekenis geeft. Mensen die er werk van maken zijn gelukkiger en gezonder. Maar hoe pak je dat aan?

In onze groepsprogramma's deden we deze oefening. Stel je leven voor als een huis met vijf kamers: werk, gezondheid, vrije tijd, relatie, en zingeving. Het werkt het beste als je elke dag even in elke kamer komt, al is het maar wat af te stoffen. Vergelijk het met je tanden poetsen. Dat doe je elke dag en niet alleen als je een gaatje hebt. Wat past bij jou in de kamer van zingeving?

We kijken met bewondering naar de mensen die we hebben leren kennen die ondanks heel veel lichamelijke uitdagingen mooie rijke levens weten te leven. Met betekenis voor zichzelf en voor anderen.

Maak van jezelf een expert

Op het gebied van leefstijl is je nefroloog niet de expert. Leefstijl is een heel eigen vakgebied waarin je allereerst zelf de expert bent. Wat is jouw leefstijl? Je kunt veel leren van echte experts zoals leefstijlartsen, onze leefstijldiëtisten, leefstijlcoaches, Wageningse voedingsonderzoekers en vooral ook andere patiënten en mensen die al voor elkaar hebben wat jij nog wilt leren.

Waar wil je beginnen met bereiken? Etiketten op voedingsmiddelen lezen? Een zelfexperiment om beter te slapen met een horloge dat je slaap meet? Een voedingsdagboek bijhouden? Een podcast van een leefstijlarts? Klik eens rond bij Je Leefstijl Als Medicijn, een goede bron van informatie, inspiratie en praktische steun. Of lees artikelen van Beterschappen over leefstijl specifiek bij nierschade of juist transplantatie.

Extra gezonde voeding

Er zijn veel manieren om extra gezond te eten. De basis geldt voor alle mensen. Wij focussen in onze adviezen specifiek voor nierpatiënten extra op gunstige effecten van voeding op bloeddruk, ontstekingsniveau en metabole gezondheid.

Voor wie een zeer beperkte nierfunctie heeft wordt voeding maatwerk. De basis geldt nog steeds, maar de beperkingen door mindere nierfunctie spelen ook een rol. Is je nierfunctie onder de 30%, volg dan geen standaard voedingsadviezen van ons of van anderen, maar zoek advies bij een echte nierdiëtist zoals Femke of Christa.

Eet echte voeding

Eet pure en onbewerkte voeding. Vermijd zo al heel veel ongezonde bestanddelen en krijg meer goede dingen binnen.

Onbewerkte voeding is wat de natuur ons geeft, zoals noten, zaden en pitten, groente, fruit, onbewerkte olie of boter.

Ga voor voedingsmiddelen waarvan je alle ingrediënten op het etiket herkent, en waar de fabriek zo min mogelijk aan heeft toegevoegd. Vermijd toevoegingen als zout en geraffineerde koolhydraten zoals suiker en meel.

Eet meer planten

Zorg voor een verschuiving naar meer plantaardig. Eet vaker plantaardige eiwitten en eet meer groente, tenminste 250 gram per dag, maar meer dan 500 gram mag ook.

Plantaardige voeding vormt de basis. Door meer plantaardig te eten zorg je voor een gezonder hart en gezondere nieren. Eet groente bij elke maaltijd van de dag, zoveel je wilt. Groente is goed, meer groente is beter.

Dat wil niet zeggen dat we je adviseren om volledig vegetarisch te eten. We adviseren bijvoorbeeld vette vis, eieren, etc. Je kunt erg gezond vegetarisch eten trouwens en daar weet Femke veel vanaf. Zelfs gezond veganistisch eten is mogelijk, maar dan moet je van jezelf wel echt een expert maken.

Eet extra gunstige voeding

Misschien heeft een diëtist je wel eens verteld wat je allemaal niet mag eten. Dit advies gaat over wat je juist kunt toevoegen. Extra gunstige voeding voor je bloeddruk, bloedsuiker, cholesterol of ontstekingsniveau.

Iedereen die wel eens bij een nefroloog op controle komt weet hoe belangrijk je bloeddruk is voor het behoud van je nieren. Maar vertelt je nefroloog je ook over voeding die je bloeddruk verbetert? Dezelfde dag nog?

Sowieso werken groene groenten zoals spinazie door het nitraat dat erin zit. En ook bietjes, lijnzaad, groene thee, hibiscusthee en zelfs chocolade.

Eet smakelijke verzadigende maaltijden

Eet drie, of eventueel twee, verzadigende maaltijden per dag. Geef je lichaam tussendoor rust, op die manier ga je pas echt over op je vetverbranding. Vul je recepten aan met producten die verzadigen zoals groente, eieren, noten, zaden en pitten, avocado, peulvruchten en vette vis. Deze bevatten voedingsstoffen zoals eiwitten, vezels en vetten die verzadigen en belangrijk zijn voor een gezond lichaam.

Heb je om te beginnen tussendoor trek, dan kan het zijn dat je lichaam (en je gewoonten) nog moeten wennen. Het kan ook dat je maaltijden niet genoeg verzadigen. Een omelet met groenten verzadigt ons bijvoorbeeld tot de lunch, een broodontbijt meestal niet. Ook cornflakes zijn snel opgebrand, maar havermout met noten en vruchten gaat de hele ochtend mee.

Voeding is maatwerk

Wees wantrouwig naar 'experts' die heel stellig zijn over één beperkte manier van eten. Sowieso is variatie goed, want ieder voedingsmiddel levert weer andere voedingsstoffen.

Een jonge atleet heeft andere voeding nodig dan een zwangere vrouw, en weer hele andere dan een gepensioneerde heer met een paar allergieën.

Ook bij sterk verminderde nierfunctie wordt voeding maatwerk. Iemand met 20% nierfunctie kan door veel groente te eten gevaarlijk veel kalium in haar bloed krijgen. Bij iemand anders met 20% blijft kalium wel goed en verbetert het juist de bloeddruk.

Is je nierfunctie onder de 30%, volg dan geen standaard voedingsadviezen, maar zoek advies bij een echte nierdiëtist zoals Femke of Christa.